De directeur van het Fins Cultureel Instituut, Kalle Jämsén, verlaat Brussel en keert terug naar Finland. Kalle heeft drie jaar voor de Finse cultuur in de Benelux-landen gewerkt. Het is nu tijd om de cultuur in Finland aan te pakken. Kalle is gekozen als directeur van de culturele zaken van gemeente Järvenpää. Hij begint zijn nieuw werk in september.
Deze wisseling van plaats komt voor velen als verrassing. Waarom verlaat je ons?
De directeuren van de Finse Culturele Instituten in verschillende landen hebben in het algemeen een contract voor een bepaalde tijd. Dat heb ik ook. Mijn werkperiode hier in Brussel was nog niet aan het einde, maar de vacature in Järvenpää was zo interessant dat ik heb gesolliciteerd en werd gekozen.
Wat voor verwachtingen had je toen je naar Brussel kwam en werden deze verwachtingen vervuld?
Mijn werk hier is ongeveer wat ik me aanvankelijk had voorgesteld. Mijn eigen achtergrond in de cultuur is op het gebied van muziek. Het is dan ook heel vruchtbaar en leerzaam geweest om breed op het hele culturele veld te mogen werken. De projecten met betrekking tot Finse vertaalde literatuur en bijvoorbeeld design zijn heel interessant geweest. Al met al is volgens mij ons klein kantoor heel effectief geweest. De sfeer op het kantoor is goed en het personeel bindt zich om de gezamenlijke doelen te bereiken. We hebben positieve reacties gekregen van onze partners en dat voelt goed wanneer je zelf ook het gevoel hebt dat een project goed ging.
Het Fins Cultureel Instituut zorgt voor de cultuur in drie landen. Wat is daarbij het meest uitdagend geweest?
Dat is pas een uitdaging. België is praktisch gezien in twee landen opgedeeld, die niet echt goed met elkaar kunnen opschieten. Wij werken met deze partners apart. Wanneer je er Nederland en Luxemburg bij telt, dan krijg je al vier landen en totaal meer dan 25 miljoen mensen. Met als het gevolg dat je het culturele leven in zo veel plaatsen tegelijk zou moeten kunnen volgen. Dat is in de praktijk niet mogelijk. De hele tijd heb je het gevoel dat de zaken de mensen leiden en niet andersom. We hebben dan ook bewust gekozen dat we niet eens proberen overal met een klein evenement aanwezig te zijn maar zoeken de publiciteit met grotere evenementen. De projectwerkzaamheden eisen het constant maken van keuzes en prioriteiten. We proberen te wedden op de “juiste paarden” om zowel de culturele export te bevorderen als de “public diplomacy” zichtbaar te maken.
Het Instituut werkt met betrekking tot culturele onderwerpen nauw samen met de ambassades. Hoe zie je deze samenwerking?
De ambassade en het culturele instituut vormen samen een Finse ressourcepool, die uit verschillende soorten kennis, sterkte en economische bronnen bestaat. We hebben beiden twee soorten klanten: Finse kunstenaars/personen die cultuur exporteren en in het ontvangende land hebben we partners die voor hun eigen culturele evenementen interessante en eigenzinnige inhoud van hoge kwaliteit nodig hebben. De projecten en de mensen daarbij zijn heel verschillend. Het is goed dat Finland een wijde keuze aan gereedschappen beschikt om voor elk project een doelmatige gereedschap te kunnen gebruiken. Het zou heel bijzonder zijn wanneer de ambassade en het instituut de zelfde zaak zouden bevorderen en niet zouden samenwerken. Een uitstekend voorbeeld van de samenwerking was met de Nederlandse uitgevers om de Finse literatuur in het Nederlandstalige gebied te bevorderen. Het bezoek van auteur Riikka Pulkkinen aan het Crossing Border –evenement in het najaar 2009 in Den Haag was volgens mij voor alle partijen een succes. Het instituut nam het initiatief, maar voor het succes hadden we de plaatselijke uitgever, de ambassade, FILI (Finnish Literature Exhange) en het Crossing Border –evenement nodig.
We hebben de laatste jaren in Nederland kunnen genieten o.a. van Finse design tijdens de Dutch Design Week, van de Finse hedendaagse dans in de Melkweg in Amsterdam en tijdens het Julidans-festival, van Finse schrijvers tijdens verschillende literaire evenementen (Riikka Pulkkinen, Matti Rönkä). Al deze evenementen waren grote, succesvolle evenementen. Welke rol speelde het Instituut hierbij?
Bij sommige evenementen is de inzet van het instituut heel centraal geweest. We hebben het hele project bedacht, contact opgenomen met de partners zowel in Nederland als in Finland, financiëring voor het project gezocht en alles met de plaatselijke partners gerealiseerd. In sommige projecten is er al een concreet plan geweest met betrekking tot een bepaalde onderdeel van de Finse cultuur. Onze rol is dan geweest het samenbrengen van de partners, het vinden van de financiële mogelijkheden en het ervan zorgen dat het project werkelijk concreet wordt.
Van welk evenement heb je de beste herinneringen?
De al genoemde auteursbezoeken zijn een heel leuke ervaring geweest. Het introduceren van Finse muziekinstrumentbouwers heeft de bouwers en ook musici vooruit geholpen. De wereldpremiére van het hoboconcert van componist Kalevi Aho en zijn bezoek aan Brussel; Mental Finland van Kristian Smeds; Green Design –tentoonstelling in 2008 in Brussel; het concert van YL (Ylioppilaskunnan Laulajat) in januari; de Tove Jansson –tentoonstelling in Brussel... Wanneer ik begin terug te denken, dan zijn er zo veel goede herinneringen.
En zijn er herinneringen, die je het liefst zou willen vergeten?
Dit werk brengt altijd spanning met zich mee met betrekking tot het klaar spelen en lukken. Het spoor van het werk zie je hele tijd in de publiciteit als je echt probeert in de schijnwerpers te komen. Je slaapt soms slecht ook tijdens een goed gelukt project wanneer de onzekerheid en de risico’s groter worden. Mocht je naar perfectie streven, dan heb je altijd details die beter zouden kunnen gaan. Ik ben al op een leeftijd en heb zo veel ervaring dat ik heb geleerd een beetje genadiger voor mezelf te zijn. Geen afzonderlijke project is zo een grote last geweest dat ik het niet heb kunnen vergeten.
De gitaar is – naast je familie – je groote liefde. Hoe veel tijd heb je over gehouden voor je hobby? Had je tijd om kennis met Nederlandse gitaristen te maken (al was het maar door een dvd/cd)?
Ik houd een levenslange herinnering over aan de Nederlandse gitaarcultuur, omdat ik in Renkum een gitaarversterker heb gekocht. In Renkum woont Arie-Jan Folkerts, die versterkers bouwt. Hij maakte voor mij op bestelling een prachtige buizenversterker precies naar mijn wensen en ik ben heel erg tevreden. Een van de wensen die ook waar werd, was een bezoek aan Fapy Lafertin in een klein dorpje Westdorp in Zuid-Holland. Fapy Lafertin is een zigeunergitarist en een gewaardeerde kenner van de Django-stijl. In Brussel heb ik met mijn vrienden voor de plaatselijke Finnen gespeeld en ik heb ook een levenslang duo kunnen vormen met Dede Sende uit Kameroen. Soms heb ik het gevoel gehad dat het werk de hobbies stoort...
Met welke gedachten vertrek je naar Järvenpää?
Er wachten nieuwe en interessante uitdagingen op mij in Järvenpää. Ik geloof ook dat ik hier iets heb geleerd dat ik in mijn toekomstige werk kan exploiteren. Ik vertrek met goede gemoed, al moet ik hier veel leuke zaken en lieve vrienden achter laten. Maar ik kan altijd terug op bezoek komen, omdat ik er nu vele goede redenen voor heb. Zo als ik onze partners heb geprobeerd te overtuigen dat de Benelux-landen en Finland niet zo ver uit elkaar zijn.
We danken Kalle voor uitstekende samenwerking en wensen hem alle goeds met de nieuwe uitdagingen!
